NCTV-analisten dopen scenario van winnende anti-establishmentpartij 'Infiltratie openbaar bestuur', en Van Weel stuurt het door

In dit artikel:

De NCTV heeft onder verantwoordelijkheid van minister van Justitie en Veiligheid David van Weel de Rijksbrede Risicoanalyse Nationale Veiligheid 2026 gepubliceerd. In het bijbehorende themarapport over polarisatie, extremisme en terrorisme worden populisme en extremisme aangemerkt als mogelijke bedreigingen voor het functioneren van de democratische rechtsstaat.

Het rapport werkt daarnaast een fictief scenario uit onder de naam ‘Infiltratie openbaar bestuur’. Daarin behaalt een radicale anti-establishmentpartij, die veel steun krijgt via sociale media, bij gemeenteraadsverkiezingen een meerderheid in meerdere gemeenten. De partij overtreedt aanvankelijk geen wetten en haar standpunten vallen onder de vrijheid van meningsuiting. Volgens het scenario weigeren de gemeenten vervolgens landelijke beleidsinstructies uit te voeren, beroepen zij zich op lokale autonomie en ontvangt de beweging steun of training uit het buitenland. Ook worden bedreigingen aan het adres van politici en media genoemd. De onderzoekers achten dit scenario waarschijnlijk voorstelbaar, met waarschijnlijkheidsklasse D.

Voor het algemene risicobeeld laat het rapport het onderscheid tussen gewelddadige en niet-gewelddadige vormen van extremisme deels los. Ook kritiek op instituties, het ‘volk-versus-elite’-sentiment en een relatief vrij internet worden als mogelijke kwetsbaarheden beschreven. De analyse verwijst onder meer naar wantrouwen jegens de Raad van State en naar de versoepeling van moderatie op X.

De auteur van het artikel noemt de aanpak buitenproportioneel en ziet de analyse als een poging om democratische oppositie en verkiezingswinst als veiligheidsprobleem te framen. Hij wijst op de volgens hem dubbele maatstaf: linkse lokale bestuurders die landelijk beleid niet uitvoerden zouden eerder als moedig zijn gepresenteerd. Ook verwijt hij gevestigde partijen dat zij politieke tegenstanders institutioneel proberen te beperken. Het artikel is daarmee sterk opiniërend en koppelt de rapportage aan bredere kritiek op de Nederlandse regering en het politieke bestel.